Letters oefenen in groep 3

De volgorde: acht groepjes van vier

Scholen leren de letters niet op alfabet aan, maar in groepjes waarmee je meteen woorden kunt maken. Na het eerste groepje kan een kind al maan en raam lezen. Dat is het hele idee: elke nieuwe letter levert nieuwe woorden op.

Rood zijn klinkers, blauw medeklinkers. Elke school houdt een iets andere volgorde aan; dit is de opbouw die het meest voorkomt en die wij ook gebruiken.

Letters die op elkaar lijken

Sommige letters lijken op elkaar in vorm of in klank. Die kun je beter niet tegelijk aanleren, en bij het oefenen zet je ze juist wel naast elkaar zodra ze allebei bekend zijn. Dit zijn de paren waar het vaakst iets misgaat:

Bij b, d en p gaat het om de vorm: hetzelfde rondje met een stok op een andere plek. Bij a en aa, o en oo gaat het om de lengte van de klank. Bij v, w en f om hoe de lucht langs je lippen gaat.

Zo oefen je een letter

1. Laat de letter zien en zeg de klank. Niet de naam: mmm, niet em. Dat verschil bepaalt of het plakken later lukt.
2. Zoek hem terug. Leg drie letters neer en vraag welke de mmm is. Zien en vergelijken kan een kind eerder dan iets uit het hoofd terughalen.
3. Hoor hem vooraan. Noem woorden en vraag of ze met de mmm beginnen: maan, vis, muis.
4. Maak er een woord mee. Zodra er twee of drie letters bekend zijn, kun je woorden bouwen. Dat is het moment waarop het kwartje valt.

Verder lezen

• Hakken en plakken: hoe klanken samen een woord worden
• Tweetekenklanken: ng, nk, ch, sch, ou, uu, aai en ooi
• Leesniveau groep 3: AVI, DMT en wat je kind wanneer kan

Veelgestelde vragen

Welke letters leert een kind als eerste in groep 3?

Meestal m, aa, n en r. Dat zijn klanken die je kunt aanhouden en waarmee je meteen echte woorden maakt: maan, raam, naar. Daarna volgen oo, s, v en i, en zo verder in groepjes van vier.

Waarom die volgorde?

Omdat je er direct woorden mee moet kunnen maken. Met m, aa, n en r kan een kind al maan en raam lezen. Letters die je kunt aanhouden komen eerst, omdat je die kunt uitrekken bij het plakken. Plofklanken als p, t en k komen wat later.

Hoeveel letters leert een kind in groep 3?

32 losse letters en lettercombinaties, verdeeld over acht groepjes van vier. Daarna komen de tweetekenklanken zoals ng, sch en ooi, meestal aan het eind van groep 3 of het begin van groep 4.

Mijn kind verwisselt b en d, wat doe ik?

Dat is in groep 3 heel gewoon en gaat meestal vanzelf over. Oefen ze niet tegelijk maar apart, en gebruik een vast trucje: bij de b schrijf je eerst de stok en dan het buikje, bij de d andersom. Houdt het tot ver in groep 3 aan, bespreek het dan met de leerkracht.

Moet mijn kind ook hoofdletters leren?

In groep 3 ligt de nadruk op kleine letters, omdat die in teksten het meest voorkomen. Hoofdletters komen erbij als je kind de kleine letters kent, meestal eerst alleen aan het begin van een zin en bij namen.